­čĹęÔÜĽ´ŞĆ­čĺë­čĹĘÔÜĽ´ŞĆ Rodzaje w─Öglowodan├│w: monosacharydy, disacharydy, polisacharydy. Jakie s─ů r├│┼╝nice?

W─Öglowodany: monosacharydy, disacharydy i polisacharydy

W─Öglowodany w cukrzycy

Cukry (sacharydy, w─Öglowodany) to substancje organiczne rozprowadzane w przyrodzie. S─ů pochodnymi wielowodorotlenowych alkoholi. Zgodnie z wielko┼Ťci─ů i struktur─ů cz─ůsteczek, dziel─ů si─Ö one na dwie grupy: cukry proste (monosacharydy) i kompleksy (odnosz─ů si─Ö do nich disacharydy i polisacharydy).

Przez nalichinyu charakterystyczne grupy funkcyjne, z wyj─ůtkiem wielowodorotlenowe (gidroksilovyh) grup, które s─ů cz─Ö┼Ťci─ů wszystkich sacharydów wyró┼╝ni─ç aldozy – zawieraj─ůcy grupy aldehydowe i ketozy – po grup─Ö ketonow─ů.

Przeczytaj wi─Öcej na temat ró┼╝nych rodzajów w─Öglowodanów w moich zebranych artyku┼éach na ten temat.

W─Öglowodany: monosacharydy, disacharydy, polisacharydy

W─Öglowodany to zwi─ůzki organiczne, najcz─Ö┼Ťciej pochodzenia naturalnego, sk┼éadaj─ůce si─Ö wy┼é─ůcznie z w─Ögla, wodoru i tlenu. W─Öglowodany odgrywaj─ů ogromn─ů rol─Ö w ┼╝yciowej aktywno┼Ťci wszystkich ┼╝ywych organizmów. Jego nazwa zosta┼éa nadana tej klasie zwi─ůzków organicznych za fakt, ┼╝e pierwsze w─Öglowodany badane przez cz┼éowieka mia┼éy ogóln─ů formu┼é─Ö postaci Cx (H2O) y.

Tj. by┼éy konwencjonalnie uwa┼╝ane za zwi─ůzki w─Ögla i wody. Jednak pó┼║niej okaza┼éo si─Ö, ┼╝e sk┼éad niektórych w─Öglowodanów odbiega od tego wzoru.Na przyk┼éad taki w─Öglowodan jak dezoksyryboza ma wzór C5H10O4. W tym samym czasie, nie jest pewne zwi─ůzki odpowiednie formalnie wzorze Cx (H 2O) y, ale nie zwi─ůzane z w─Öglowodanów, takich jak, na przyk┼éad, formaldehyd (CH2O) i kwas octowy (S2N4O2).

Niemniej jednak termin "w─Öglowodany" historycznie zakorzeni┼é si─Ö w tej klasie zwi─ůzków i dlatego jest szeroko stosowany w naszych czasach.

Klasyfikacja w─Öglowodanów

W zale┼╝no┼Ťci od zdolno┼Ťci w─Öglowodanów rozszczepione przez hydroliz─Ö w innych w─Öglowodanów o niskiej masie cz─ůsteczkowej s─ů one podzielone na proste (monosacharydy) i kompleksu (disacharydów, oligosacharydów, polisacharydów). Jak ┼éatwo si─Ö domy┼Ťli─ç, od prostych w─Öglowodanów, tj. monosacharydy, niemo┼╝liwe jest uzyskanie w─Öglowodanów o jeszcze ni┼╝szej masie cz─ůsteczkowej w wyniku hydrolizy.

Hydroliz─Ö cz─ůsteczek disacharydowych s─ů utworzone dwie cz─ůsteczki monosacharydowych, a pe┼éna hydroliza pojedynczej cz─ůsteczki polisacharydu otrzymano wiele cz─ůsteczek monosacharydów.

W┼éa┼Ťciwo┼Ťci chemiczne monosacharydów na przyk┼éadzie glukozy i fruktozy

Jak wida─ç, w cz─ůsteczce glukozy i cz─ůsteczce fruktozy znajduje si─Ö 5 grup hydroksylowych, a zatem mo┼╝na je uzna─ç za alkohole wielowodorotlenowe. Cz─ůsteczka glukozy zawiera grup─Ö aldehydow─ů, tj.w rzeczywisto┼Ťci glukoza to wielowodorotlenowe alkohole aldehydowe. W przypadku fruktozy w jej cz─ůsteczce mo┼╝na znale┼║─ç grup─Ö ketonow─ů, tj. E. fruktoza to wielowodorotlenowy alkohol ketoalkoholowy.

W┼éa┼Ťciwo┼Ťci chemiczne glukozy i fruktozy jako zwi─ůzków karbonylowych

Wszystkie monosacharydy mog─ů reagowa─ç w obecno┼Ťci katalizatorów z wodorem. W tym przypadku grupa karbonylowa jest zredukowana do alkoholowej grupy hydroksylowej. Cz─ůsteczka glukozy zawiera grup─Ö aldehydow─ů, wi─Öc logiczne jest za┼éo┼╝enie, ┼╝e jej wodne roztwory daj─ů jako┼Ťciowe reakcje na aldehydy.

I rzeczywi┼Ťcie, gdy wodny roztwór glukozy ogrzewa si─Ö ze ┼Ťwie┼╝o wytr─ůconym wodorotlenkiem miedzi (II), jak w przypadku ka┼╝dego innego aldehydu, obserwuje si─Ö str─ůcanie czerwono-czerwonego osadu tlenku miedzi (I) z roztworu. W tym przypadku aldehydowa grupa glukozy utlenia si─Ö do karboksylowego kwasu glukonowego. Gluko wchodzi równie┼╝ w reakcj─Ö "srebrnego lustra", gdy dzia┼éa na ni─ů roztwór amoniaku tlenku srebra.

Jednak w przeciwie┼ästwie do poprzedniej reakcji, zamiast kwasu glukonowego, powstaje jego sól glukonianowa amonu, w roztworze rozpuszczony jest amoniak.Fruktoza i inne monosacharydy, które s─ů wieloatomowymi ketoalkoholami, nie wchodz─ů w jako┼Ťciowe reakcje na aldehydy.

W┼éa┼Ťciwo┼Ťci chemiczne glukozy i fruktozy jako alkohole wielowodorotlenowe

Poniewa┼╝ monosacharydy, w tym glukoza i fruktoza, maj─ů w cz─ůsteczkach kilka grup hydroksylowych. Wszystkie z nich daj─ů jako┼Ťciow─ů reakcj─Ö na wielowodorotlenowe alkohole. W szczególno┼Ťci, ┼Ťwie┼╝o wytr─ůcony wodorotlenek miedzi (II) rozpuszcza si─Ö w wodnych roztworach monosacharydów. Zamiast niebieskiego osadu Cu (OH) 2 tworzy si─Ö ciemnoniebieski roztwór z┼éo┼╝onych zwi─ůzków miedzi.

Disacharydy. W┼éa┼Ťciwo┼Ťci chemiczne

Disacharydy zwane w─Öglowodanów, których cz─ůsteczki sk┼éadaj─ů si─Ö z dwóch reszt monosacharydowych po┼é─ůczonych ze sob─ů za pomoc─ů kondensacji dwóch albo hydroksylow─ů grup─Ö hemiacetalow─ů jedn─ů alkoholow─ů grup─Ö hydroksylow─ů i hemiacetalu. Tak utworzone wi─ůzania mi─Ödzy resztami monosacharydów s─ů nazywane glikozydami. Wzór dla wi─Ökszo┼Ťci disacharydów mo┼╝na zapisa─ç jako C12H22O11.

Najbardziej powszechnym disacharydem jest znany cukier, chemicy nazywani sacharoz─ů. Cz─ůsteczka tego w─Öglowodanu jest utworzona przez cykliczne reszty jednej cz─ůsteczki glukozy i jedn─ů cz─ůsteczk─Ö fruktozy.Po┼é─ůczenie mi─Ödzy resztami dwusacharydów jest w tym przypadku zrealizowane z powodu podzia┼éu wody z dwóch pó┼éacetalowych grup hydroksylowych.

Poniewa┼╝ wi─ůzanie mi─Ödzy resztami monosacharydów tworzy si─Ö przez kondensacj─Ö dwóch acetylowych grup hydroksylowych, cz─ůsteczka cukru nie mo┼╝e wykry─ç ┼╝adnego z cykli, tj. E. przej┼Ťcie do formy karbonylowej jest niemo┼╝liwe. Pod tym wzgl─Ödem sacharoza nie jest w stanie da─ç jako┼Ťciowych reakcji na aldehydy.

Podobne disacharydy, które nie daj─ů jako┼Ťciowych reakcji na aldehydy, s─ů nazywane cukrami nieredukuj─ůcymi. Niemniej jednak istniej─ů disacharydy, które daj─ů jako┼Ťciowe reakcje na grup─Ö aldehydow─ů. Taka sytuacja jest mo┼╝liwa, gdy w cz─ůsteczce disacharydu znajduje si─Ö pó┼éacetalowa grupa hydroksylowa z grupy aldehydowej jednej z pocz─ůtkowych cz─ůsteczek monosacharydu.

W szczególno┼Ťci, maltoza wchodzi w reakcj─Ö z amoniakalnym roztworem tlenku srebra, jak równie┼╝ wodorotlenku miedzi (II), takiego jak aldehydy.

Disacharydy jako wielowodorotlenowe alkohole

Disacharydy, b─Öd─ůce wielowodorotlenowymi alkoholami, daj─ů odpowiedni─ů jako┼Ťciow─ů reakcj─Ö z wodorotlenkiem miedzi (II), tj. gdy do ┼Ťwie┼╝o wytr─ůconego wodorotlenku miedzi (II) dodaje si─Ö wodny roztwór, nierozpuszczalny w wodzie niebieski osad Cu (OH) 2 rozpuszcza si─Ö, tworz─ůc ciemnoniebieski roztwór.

Polisacharydy. Skrobia i celuloza

Polisacharydy s─ů z┼éo┼╝onymi w─Öglowodanami, których cz─ůsteczki sk┼éadaj─ů si─Ö z du┼╝ej liczby reszt monosacharydowych po┼é─ůczonych ze sob─ů wi─ůzaniami glikozydowymi. Istnieje inna definicja polisacharydów. Polisacharydy s─ů z┼éo┼╝onymi w─Öglowodanami, których cz─ůsteczki tworz─ů du┼╝─ů liczb─Ö cz─ůsteczek monosacharydów podczas ca┼ékowitej hydrolizy.

Wa┼╝ne: Ogólnie, formu┼é─Ö polisacharydu mo┼╝na zapisa─ç jako (C6H11O5) n. Skrobia jest substancj─ů, która jest bia┼éym amorficznym proszkiem, który jest nierozpuszczalny w zimnej wodzie i cz─Ö┼Ťciowo rozpuszczalny w gor─ůcej wodzie z tworzeniem koloidalnego roztworu o nazwie skrobia domowa.

Skrobia powstaje z dwutlenku w─Ögla i wody w procesie fotosyntezy w zielonych cz─Ö┼Ťciach ro┼Ťlin pod wp┼éywem energii s┼éonecznej. W wi─Ökszo┼Ťci ilo┼Ťci skrobia znajduje si─Ö w bulwach ziemniaka, pszenicy, ry┼╝u i ziarnach kukurydzy. Z tego powodu te ┼║ród┼éa skrobi s─ů surowcami do jej produkcji w przemy┼Ťle.

Celuloza jest substancj─ů, która w stanie czystym jest bia┼éym proszkiem nierozpuszczalnym ani w zimnej, ani w gor─ůcej wodzie. W przeciwie┼ästwie do skrobi, celuloza nie tworzy pasty.Praktycznie czysta celuloza sk┼éada si─Ö z bibu┼éy filtracyjnej, waty i topoli.

Zarówno skrobia jak i celuloza s─ů produktami ro┼Ťlinnymi. Jednak role, jakie odgrywaj─ů w ┼╝yciu ro┼Ťlin, s─ů ró┼╝ne. Celuloza jest g┼éównie materia┼éem budowlanym, w szczególno┼Ťci g┼éównie jest tworzona przez otoczki komórek ro┼Ťlinnych. Skrobia niesie tak┼╝e w du┼╝ej mierze funkcj─Ö magazynuj─ůc─ů, energetyczn─ů.

Rodzaje w─Öglowodanów

Istniej─ů trzy g┼éówne typy w─Öglowodanów:

  • Proste (szybkie) w─Öglowodany lub cukry: mono- i disacharydy
  • Z┼éo┼╝one (wolne) w─Öglowodany: oligo- i polisacharydy
  • Nieprawne lub w┼éókniste w─Öglowodany s─ů definiowane jako b┼éonnik pokarmowy.

Sahara

Istniej─ů dwa rodzaje cukrów:

  • monosacharydy – monosacharydy zawieraj─ů jedn─ů grup─Ö cukrow─ů, tak─ů jak glukoza, fruktoza lub galaktoza.
  • disacharydy – disacharydy s─ů utworzone przez reszty dwóch monosacharydów i s─ů reprezentowane, w szczególno┼Ťci, przez sacharoz─Ö (normalny cukier sto┼éowy) i laktoz─Ö.

Złożone węglowodany

Polisacharydy to w─Öglowodany zawieraj─ůce trzy lub wi─Öcej cz─ůsteczek prostych w─Öglowodanów. Ten rodzaj w─Öglowodanów obejmuje w szczególno┼Ťci dekstryny, skrobie, glikogen i celuloz─Ö.┼╣ród┼éami polisacharydów s─ů zbo┼╝a, ro┼Ťliny str─ůczkowe, ziemniaki i inne warzywa.

W─Öglowodany, monosacharydy, polisacharydy, maltoza, glukoza, fruktoza

W─Öglowodany

W─Öglowodany to ogromna grupa zwi─ůzków organicznych, które odgrywaj─ů wa┼╝n─ů rol─Ö w ┼╝yciu organizmu. W─Öglowodany s─ů g┼éównie dystrybuowane w ┼Ťwiecie ro┼Ťlin. Cia┼éo ludzkie wymaga 400-500 gramów w─Öglowodanów dziennie (w tym co najmniej 80 gramów cukrów). S─ů wa┼╝nym ┼║ród┼éem energii.

Przyswajanie w─Öglowodanów zawartych w owocach wynosi 90%; w mleku i produktach mlecznych – 98; w przeliczeniu na cukier sto┼éowy – 99%. Przyk┼éadami w─Öglowodanów mog─ů by─ç glukoza (C6H2O6) lub cukier winogronowy, nazwany tak ze wzgl─Ödu na du┼╝─ů zawarto┼Ť─ç w winogronach; cukier trzcinowy lub buraczany (C6H22011); skrobia i celuloza (CbH10O5).

Substancje te sk┼éadaj─ů si─Ö z w─Ögla, wodoru i tlenu. A stosunek ostatnich dwóch pierwiastków jest taki sam jak w wodzie, to znaczy dwa atomy wodoru maj─ů jeden atom tlenu. W zwi─ůzku z tym w─Öglowodany s─ů zbudowane z w─Ögla i wody, st─ůd ich nazwa. W─Öglowodany s─ů podzielone na monosacharydy (na przyk┼éad glukoz─Ö) i polisacharydy.

Z kolei polisacharydy s─ů podzielone na niskocz─ůsteczkowe lub oligosacharydy (reprezentowane przez cukier buraczany) i na du┼╝─ů mas─Ö cz─ůsteczkow─ů, na przyk┼éad ma┼é─ů skorup─Ö i celuloz─Ö. Cz─ůsteczki polisacharydów s─ů zbudowane z reszt cz─ůsteczek monosacharydów i rozdzielane na prostsze w─Öglowodany podczas hydrolizy.

Monosacharydy

Spo┼Ťród monosacharydów najwa┼╝niejsza dla ludzkiego cia┼éa jest glukoza, fruktoza, galaktoza itd. Wszystkie s─ů substancjami krystalicznymi rozpuszczalnymi w wodzie. Glukoza w stanie wolnym wyst─Öpuje cz─Östo w owocach wielu ro┼Ťlin. W stanie zwi─ůzanym wyst─Öpuje w ro┼Ťlinach w postaci polisacharydów (sacharozy, maltozy, skrobi, dekstryny, celulozy itp.). W przemy┼Ťle glukoza jest otrzymywana ze skrobi.

Bezwodna glukoza topi si─Ö w temperaturze 146 ° C, ┼éatwo rozpuszcza si─Ö w wodzie Glukoza jest oko┼éo 2 razy mniej s┼éodka ni┼╝ sacharoza. Przy dzia┼éaniu silnych utleniaczy na glukoz─Ö powstaje kwas cukrowy. Po odzyskaniu zamienia si─Ö w sze┼Ťcio┼Ťcienny alkohol – sorbitol.

Ostro┼╝nie Sorbitol wyst─Öpuje w górskich jagód jesion, wi┼Ťnie, ┼Ťliwki, sok jab┼éek, gruszek i innych owoców, topi si─Ö w temperaturze 110-111 ° C, ma s┼éodki smak u┼╝ywany w przemy┼Ťle cukierniczym do produkcji s┼éodyczy w diecie.Fruktoza (cukier owocowy) zawarta jest wraz z glukoz─ů w wielu s┼éodkich owocach.

Mieszanka równych ilo┼Ťci fruktozy i glukozy stanowi przewa┼╝aj─ůc─ů cz─Ö┼Ť─ç (80%) miodu. Fruktoza jest du┼╝o s┼éodsza ni┼╝ sacharoza, jest cz─Ö┼Ťci─ů cukru trzcinowego i inuliny (polisacharydu). W przemy┼Ťle cukierniczym fruktoza jest ma┼éo u┼╝ywana w czystej postaci, ale jest sk┼éadnikiem prawie wszystkich wyrobów cukierniczych, poniewa┼╝ jest cz─Ö┼Ťci─ů syropu inwertowanego.

Galaktoza jest cz─Ö┼Ťci─ů cukru mlecznego (laktozy), z której jest otrzymywana w wyniku hydrolizy. Galaktoza w czystej postaci jest krystaliczn─ů substancj─ů o s┼éodkim smaku, topi si─Ö w temperaturze 165 ° C, ┼éatwo rozpuszcza si─Ö w wodzie. Jest cz─Ö┼Ťci─ů s┼éodyczy jako integralna cz─Ö┼Ť─ç cukru mlecznego. Charakterystyczn─ů w┼éa┼Ťciwo┼Ťci─ů monosacharydów jest ich zdolno┼Ť─ç do fermentacji pod wp┼éywem dro┼╝d┼╝y do etanolu (i dwutlenku w─Ögla CO2).

Polisacharydy

Jest to grupa w─Öglowodanów, których cz─ůsteczki, podczas dodawania wody, s─ů rozdzielane do monosacharydów. Polisacharydy niskocz─ůsteczkowe najcz─Ö┼Ťciej dobrze krystalizuj─ů, s─ů rozpuszczalne w wodzie, maj─ů s┼éodki smak. Najprostsze z nich to disacharydy.

Disacharydy obejmuj─ů cukier buraczany (sacharoz─Ö), cukier s┼éodowy (maltoza), – cukier mleczny (laktoza) itp. Sacharoza jest szeroko rozpowszechniona w ┼Ťwiecie ro┼Ťlin. W soku z buraków cukrowych i trzciny cukrowej jego zawarto┼Ť─ç si─Öga 25%. Spo┼Ťród tych ro┼Ťlin sacharoz─Ö otrzymuje si─Ö jako cukier.

Maltoza nie wyst─Öpuje w postaci wolnej, wyst─Öpuje w s┼éodzie – produkcie uzyskanym z kie┼ékuj─ůcych i mielonych ziaren zbó┼╝. Podczas hydrolizy maltoza rozk┼éada si─Ö na dwie cz─ůsteczki glukozy. W przemy┼Ťle maltoza jest otrzymywana przez scukrzanie skrobi enzymami i kwasem. Temperatura topnienia maltozy wynosi 108 ° C. Maltoza jest cz─Ö┼Ťci─ů wielu wyrobów cukierniczych jako integralna cz─Ö┼Ť─ç melasy.

Laktoza (cukier mleczny) znajduje si─Ö w mleku (4-5%). Mleko – kwa┼Ťne bakterie fermentuj─ů ten cukier do kwasu mlekowego. B─Öd─ůc integraln─ů cz─Ö┼Ťci─ů mleka, laktoza jest zawarta we wszystkich wyrobach cukierniczych zawieraj─ůcych mleko. Gdy roztwory laktozy s─ů ogrzewane, rozk┼éadaj─ů si─Ö i zwi─Ökszaj─ů kolor roztworu.

Niskocz─ůsteczkowe polisacharydy maj─ů ró┼╝ny stopie┼ä s┼éodyczy. Stopie┼ä s┼éodyczy okre┼Ťla si─Ö organoleptycznie.Je┼Ťli we┼║miemy stopie┼ä s┼éodko┼Ťci sacharozy na 100 jednostek s┼éodycz innych cukrów mog─ů by─ç wyra┼╝one przez poni┼╝sze warto┼Ťci: – 173 fruktoza, glukoza – 74, maltozy i galaktozy – 32 Laktoza – 16.

W zwi─ůzku z tym najs┼éodszym cukrem jest fruktoza, a najmniej – laktoza. Wysokocz─ůsteczkowe polisacharydy s─ů szeroko rozpowszechnione w organizmach ro┼Ťlin. Niektóre z nich, takie jak skrobia, inulina, glikogen, s─ů zapasowymi sk┼éadnikami od┼╝ywczymi, inne, na przyk┼éad celuloza, tworz─ů szkielet ro┼Ťlin.

Polisacharydy obejmuj─ů substancje pektynowe. Wspóln─ů cech─ů wszystkich polisacharydów jest to, ┼╝e s─ů zwi─ůzkami wysokocz─ůsteczkowymi. Skrobia gromadzi si─Ö jako substancja rezerwowa w nasionach, bulwach, cebulach, a czasem w ┼éodygach i li┼Ťciach ro┼Ťlin. Sk┼éada si─Ö z amylopektyny i amylozy. Amylopektyna daje past─Ö, amyloza tworzy koloidalny roztwór.

Przez dodanie wody skrobia jest stopniowo rozk┼éadana na prostsze w─Öglowodany. Najpierw zamienia si─Ö w rozpuszczaln─ů skrobi─Ö (rozpuszcza si─Ö w gor─ůcej wodzie bez tworzenia si─Ö pasty), nast─Öpnie rozszczepia si─Ö na dekstryny – cia┼éa sta┼ée, rozpuszczalne w wodzie.

Wa┼╝ne: Dekstryny s─ů polisacharydami, ale o mniej z┼éo┼╝onej strukturze ni┼╝ skrobia. W wyniku hydrolizy dekstryn otrzymuje si─Ö maltoz─Ö, któr─ů, jak wspomniano powy┼╝ej, dzieli si─Ö na dwie cz─ůsteczki glukozy. Tak wi─Öc ko┼äcowym produktem hydrolizy skrobi jest glukoza.

W przemy┼Ťle cukierniczym skrobia jest nie tylko cz─Ö┼Ťci─ů produktów cukierniczych, ale jest szeroko stosowana jako materia┼é pomocniczy przy wytwarzaniu form podczas odlewania korpusów cukierków. Glikogen znajduje si─Ö w w─ůtrobie i ró┼╝nych tkankach zwierz─ůt i ludzi w postaci substancji rezerwowej, wi─Öc czasami nazywany jest skrobi─ů zwierz─Öc─ů.

Inulin─Ö mo┼╝na znale┼║─ç w bulwach wielu ro┼Ťlin. Rozpuszcza si─Ö ┼éatwo w wodzie, tworz─ůc roztwory koloidalne. W hydrolizie kwasowej lub enzymatycznej inulina jest ca┼ékowicie przekszta┼écana w fruktoz─Ö. Celuloza, czyli w┼éókno, jest g┼éównym sk┼éadnikiem otoczek komórek ro┼Ťlinnych.

Substancje pektynowe w du┼╝ych ilo┼Ťciach znajduj─ů si─Ö w owocach niektórych ro┼Ťlin (agrest, truskawki, jab┼éka). Substancjami pektynowymi s─ů sole wapniowe i magnezowe kwasu poligalakturonowego; s─ů podzielone na protopektyn─Ö i pektyn─Ö.

Protopektyna osadza si─Ö g┼éównie w ┼Ťciankach komórek, a podczas dojrzewania owoców i warzyw zamienia si─Ö w rozpuszczaln─ů pektyn─Ö, co wyja┼Ťnia zmi─Ökczenie tkanek. Dzi─Öki obecno┼Ťci substancji pektynowych syropy cukrowe, podgrzane do wrzenia, a nast─Öpnie sch┼éodzone, mog─ů tworzy─ç masy przypominaj─ůce galaretki. Ta w┼éa┼Ťciwo┼Ť─ç substancji pektynowych jest u┼╝ywana do produkcji marmolady, galaretki, pastylki.

W─Öglowodany: rodzaje, korzy┼Ťci i zawarto┼Ť─ç w ┼╝ywno┼Ťci

Tempo wspó┼éczesnego ┼╝ycia, w którym niestety nie ma wystarczaj─ůco du┼╝o czasu na pe┼ény odpoczynek lub na racjonaln─ů diet─Ö, daje si─Ö odczu─ç z powodu nieprawid┼éowego dzia┼éania organizmu. Ale nadchodzi czas, kiedy w "wy┼Ťcigu zbroje┼ä" nadal zwracamy uwag─Ö na ci─ůg┼ée zm─Öczenie, apati─Ö, z┼éy nastrój. A to tylko wierzcho┼éek góry lodowej.

Troch─Ö wi─Öcej czasu mija i niepokoj─ů nas nieprzyjemne odczucia w obszarze jelita i ┼╝o┼é─ůdka. Ale to nie wszystko: w lustrze zamiast sprytnego i smuk┼éego pi─Ökna widzimy zm─Öczon─ů kobiet─Ö, która powoli, ale pewnie zaczyna przybra─ç na wadze.

A powód takich "niesamowitych transformacji" cz─Östo jest ukryty w niew┼éa┼Ťciwej diecie, a mianowicie w niedoborze w─Öglowodanów. O tym, jak wype┼éni─ç ten deficyt i jakie w─Öglowodany, i porozmawia─ç pó┼║niej.

Co musisz wiedzie─ç o w─Öglowodanach

W─Öglowodany s─ů g┼éównymi dostawcami energii w ciele: dostarczaj─ů organizmowi 50 do 60 procent energii. Nasze mózgi szczególnie potrzebuj─ů w─Öglowodanów. Wa┼╝ne jest równie┼╝, aby w─Öglowodany by┼éy integraln─ů cz─Ö┼Ťci─ů cz─ůsteczek niektórych aminokwasów zaanga┼╝owanych w tworzenie enzymów i kwasów nukleinowych.

W─Öglowodany s─ů podzielone na dwie grupy:

  • kompleks (lub kompleks) – polisacharydy zawarte w produktach naturalnych;
  • proste (zwane równie┼╝ trawieniu) – monosacharydy i disacharydy, a tak┼╝e pojedyncze w─Öglowodany obecne w mleku, pewne owoce i produkty, które zosta┼éy poddane obróbce chemicznej (to dodatkowo grupa w─Öglowodany obecne w cukru rafinowanego i s┼éodycze).

Musz─Ö powiedzie─ç, ┼╝e cia┼éo ludzkie jako ca┼éo┼Ť─ç, a w szczególno┼Ťci mózg, to w wi─Ökszo┼Ťci u┼╝yteczne w─Öglowodany z┼éo┼╝one, dostarczane z po┼╝ywieniem bia┼ékowym. Takie w─Öglowodany maj─ů d┼éugie ┼éa┼äcuchy cz─ůsteczkowe, wi─Öc potrzebuj─ů czasu, aby je przyswoi─ç. W rezultacie w─Öglowodany nie dostaj─ů si─Ö do krwi w du┼╝ej ilo┼Ťci, co wyklucza silne uwalnianie insuliny, co prowadzi do zmniejszenia st─Ö┼╝enia cukru we krwi.

Istniej─ů trzy rodzaje w─Öglowodanów:

  • monosacharydy;
  • disacharydy;
  • polisacharydy.

G┼éównymi monosacharydami s─ů glukoza i fruktoza, sk┼éadaj─ůca si─Ö z pojedynczej cz─ůsteczki, dzi─Öki czemu w─Öglowodany te szybko si─Ö rozpadaj─ů, natychmiast wchodz─ůc do krwi. Komórki mózgu ÔÇ×fedÔÇŁ przez glukoz─Ö sposób energia, dzienna szybko┼Ť─ç glukozy niezb─Ödnej dla mózgu, 150 g, co stanowi jedn─ů czwart─ů ca┼ékowitej ilo┼Ťci w─Öglowodanów uzyskane w dniu z ┼╝ywno┼Ťci─ů.

Wyposa┼╝one w proste w─Öglowodany jest to, ┼╝e szybko przyswajania nie s─ů przekszta┼écane w t┼éuszcz, a z┼éo┼╝one w─Öglowodany (pod warunkiem ┼╝e ich nadmierne u┼╝ycie), mog─ů by─ç osadzane w organizmie w postaci t┼éuszczu. Monosacharydy wyst─Öpuj─ů w du┼╝ych ilo┼Ťciach w wielu owocach i warzywach, a tak┼╝e w miodzie.

w─Öglowodany te, które nale┼╝─ů sacharoza, laktoza i maltoza, nie mog─ů by─ç uwa┼╝ane za skomplikowane, a ich cz─Ö┼Ť─ç zawiera pozosta┼éo┼Ťci dwóch monosacharydów. Do trawienia disacharydów wymagany jest d┼éu┼╝szy czas w porównaniu z monosacharydami.

Wskazówka! Interesuj─ůcy fakt! Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e dzieci i m┼éodzie┼╝ reaguje na zwi─Ökszone spo┼╝ycie w─Öglowodanów, które tworz─ů wyrafinowane (lub rafinowany) produkty, tzw nadreaktywny (lub nadpobudliwe) zachowa┼ä.W przypadku sekwencyjnego wykluczenia z diety takich produktów, które obejmuj─ů cukier, bia┼é─ů m─ůk─Ö, makaron i bia┼éy ry┼╝, zaburzenia zachowania znacz─ůco si─Ö zmniejsz─ů.

Wa┼╝ne jest zwi─Ökszenie spo┼╝ycia ┼Ťwie┼╝ych warzyw i owoców, fasoli, orzechów, sera. Disacharydy s─ů obecne w produktach mlecznych, makaronie i produktach zawieraj─ůcych rafinowany cukier. Cz─ůsteczki polisacharydów obejmuj─ů dziesi─ůtki, setki, a czasami tysi─ůce monosacharydów.

Polisacharydy (mianowicie skrobia, celuloza, celuloza, pektyna, inulina, chityna i glikogen) najwa┼╝niejsze dla ludzkiego cia┼éa z dwóch powodów:

  • s─ů d┼éugo trawione i trawione (w przeciwie┼ästwie do prostych w─Öglowodanów);
  • zawieraj─ů wiele u┼╝ytecznych substancji, w tym witaminy, minera┼éy i bia┼éka.

Wiele polisacharydów jest obecnych we w┼éóknach ro┼Ťlinnych, w wyniku czego jeden posi┼éek oparty na surowych lub gotowanych warzywach mo┼╝e niemal w pe┼éni spe┼énia─ç dzienn─ů norm─Ö organizmu w substancjach, które s─ů ┼║ród┼éami energii.

Dzi─Öki polisacharydom najpierw utrzymuje si─Ö niezb─Ödny poziom cukru, a po drugie mózg zaopatruje si─Ö w niezb─Ödne karmienie,co objawia si─Ö zwi─Ökszon─ů koncentracj─ů uwagi, popraw─ů pami─Öci i zwi─Ökszon─ů aktywno┼Ťci─ů umys┼éow─ů. Polisacharydy znajduj─ů si─Ö w warzywach, owocach, zbo┼╝ach, mi─Ösie, a tak┼╝e w w─ůtrobie zwierz─Öcej.

Korzy┼Ťci z w─Öglowodanów:

  1. Stymulacja perystaltyki przewodu ┼╝o┼é─ůdkowo-jelitowego.
  2. Wchłanianie i wydalanie substancji toksycznych i cholesterolu.
  3. Zapewnienie optymalnych warunków funkcjonowania prawid┼éowej mikroflory jelitowej.
  4. Wzmocnienie odporno┼Ťci.
  5. Normalizacja metabolizmu.
  6. Zapewnienie pe┼énego funkcjonowania w─ůtroby.
  7. Zapewnienie stałego przepływu cukru do krwi.
  8. Zapobieganie rozwojowi nowotworów w ┼╝o┼é─ůdku i jelitach.
  9. Uzupe┼énianie witamin i minera┼éów.
  10. Zapewnia energi─Ö dla mózgu, a tak┼╝e centralnego uk┼éadu nerwowego.
  11. Promowanie produkcji endorfin, które nazywane s─ů "hormonami rado┼Ťci".
  12. U┼éatwienie manifestacji zespo┼éu napi─Öcia przedmiesi─ůczkowego.

Dzienne zapotrzebowanie na w─Öglowodany

Zapotrzebowanie na w─Öglowodany zale┼╝y bezpo┼Ťrednio od intensywno┼Ťci obci─ů┼╝e┼ä psychicznych i fizycznych, ┼Ťrednio 300-500 g dziennie, z czego co najmniej 20 procent powinno by─ç lekkostrawnymi w─Öglowodanami.Osoby w podesz┼éym wieku powinny uwzgl─Ödnia─ç w swojej codziennej diecie nie wi─Öcej ni┼╝ 300 gramów w─Öglowodanów, podczas gdy ilo┼Ť─ç strawnego powinna wynosi─ç od 15 do 20 procent.

W przypadku oty┼éo┼Ťci i innych chorób konieczne jest ograniczenie ilo┼Ťci w─Öglowodanów i nale┼╝y to robi─ç stopniowo, co umo┼╝liwi organizmowi przystosowanie si─Ö do zmienionego metabolizmu bez szczególnych problemów. Zaleca si─Ö rozpocz─ů─ç ograniczenie od 200 do 250 g dziennie przez tydzie┼ä, po czym obj─Öto┼Ť─ç w─Öglowodanów dostarczanych z po┼╝ywienia wynosi 100 g na dzie┼ä.

Ostry spadek stosowania w─Öglowodanów przez d┼éugi czas (a tak┼╝e ich brak od┼╝ywiania) prowadzi do rozwoju nast─Öpuj─ůcych narusze┼ä:

  • obni┼╝enie poziomu cukru we krwi;
  • znaczne zmniejszenie aktywno┼Ťci umys┼éowej i fizycznej;
  • s┼éabo┼Ť─ç;
  • utrata masy cia┼éa;
  • naruszenie procesów metabolicznych;
  • ci─ůg┼éa senno┼Ť─ç;
  • zawroty g┼éowy;
  • bóle g┼éowy;
  • zaparcie;
  • rozwój raka okr─Ö┼╝nicy;
  • dr┼╝enie r─ůk;
  • uczucie g┼éodu.

Wymienione zjawiska przechodz─ů po spo┼╝yciu cukru lub innego s┼éodkiego pokarmu, ale odbiór takich produktów powinien by─ç dozowany, co chroni organizm przed zb─Ödnym kilogramem.Szkodliwe dla organizmu i nadmiar w─Öglowodanów (szczególnie ┼éatwo przyswajalnych) w diecie przyczynia si─Ö do wysokiego poziomu cukru we krwi, jak wynika z w─Öglowodanów nie jest wykorzystywany, chodzenie do tworzenia t┼éuszczu, które pobudza rozwój mia┼╝d┼╝ycy, choroby uk┼éadu kr─ů┼╝enia, wzd─Öcia, cukrzycy, oty┼éo┼Ťci i próchnicy.

Jakie pokarmy zawieraj─ů w─Öglowodany?

Z poni┼╝szej listy w─Öglowodanów ka┼╝dy mo┼╝e przygotowa─ç bardzo zró┼╝nicowan─ů diet─Ö (bior─ůc pod uwag─Ö, ┼╝e nie jest to pe┼éna lista produktów zawieraj─ůcych w─Öglowodany). W─Öglowodany zawarte s─ů w nast─Öpuj─ůcych produktach:

  • zbo┼╝a;
  • jab┼éka;
  • fasola;
  • banany;
  • kapusta ró┼╝nych odmian;
  • pe┼énoziarniste zbo┼╝a;
  • cukinie;
  • marchewki;
  • seler;
  • kukurydza;
  • ogórek;
  • suszone owoce;
  • bak┼éa┼╝an;
  • chleb z m─ůki razowej;
  • li┼Ťcie sa┼éaty;
  • jogurt o niskiej zawarto┼Ťci t┼éuszczu;
  • kukurydza;
  • produkty z makaronu z pszenicy durum;
  • cebula;
  • pomara┼äcze;
  • ziemniaki;
  • ┼Ťliwka;
  • szpinak;
  • truskawki;
  • pomidory.

Tylko zrównowa┼╝ona dieta zapewni organizmowi energi─Ö i zdrowie. Ale do tego konieczne jest w┼éa┼Ťciwe zorganizowanie diety.Pierwszym krokiem do zdrowego od┼╝ywiania b─Ödzie ┼Ťniadanie z┼éo┼╝one ze z┼éo┼╝onych w─Öglowodanów. Tak wi─Öc porcja razowej owsianki (bez opatrunków, mi─Ösa i ryb) zapewni organizmowi energi─Ö na co najmniej trzy godziny.

Z kolei w zakresie korzystania z w─Öglowodanów prostych (mówimy o s┼éodka bu┼éeczka i ró┼╝nych produktów rafinacji, s┼éodka kawa i herbata) do┼Ťwiadczamy natychmiastowe uczucie syto┼Ťci, ale w organizmie nie jest gwa┼étowny wzrost poziomu cukru we krwi szybko zast─ůpi┼éa recesji, a nast─Öpnie pojawi si─Ö ponownie uczucie g┼éodu.

Dlaczego tak si─Ö dzieje? Faktem jest, ┼╝e trzustka jest bardzo silnie przeci─ů┼╝ona, poniewa┼╝ musi przeznaczy─ç du┼╝─ů ilo┼Ť─ç insuliny do przetwarzania rafinowanych cukrów. Skutkiem takiego przeci─ů┼╝enia jest obni┼╝enie poziomu cukru (czasami poni┼╝ej normy) i pojawienie si─Ö uczucia g┼éodu.

Aby unikn─ů─ç tych zaburze┼ä, rozwa┼╝ymy ka┼╝dy w─Öglowodan osobno, okre┼Ťlaj─ůc jego u┼╝yteczno┼Ť─ç i rol─Ö w dostarczaniu organizmowi energii.

Disacharydy i polisacharydy

Podobnie jak monosacharydy, rozpowszechnionymi w przyrodzie i maj─ůcych disacharydy – wszystkie znane sacharoza (cukier trzcinowy lub buraczany), laktoz─Ö (cukier mleczny), maltoza (cukier s┼éodowy).Termin ÔÇ×disacharydÔÇŁ informuje dwóch reszt monosacharydowych, zwi─ůzany z cz─ůsteczkami tych zwi─ůzków organicznych, których wytwarzanie jest mo┼╝liwe na drodze hydrolizy (woda, rozk┼éad) disacharydu o wzorze cz─ůsteczki.

Disacharydy – w─Öglowodany, których cz─ůsteczki sk┼éadaj─ů si─Ö z dwóch monosacharydowych reszt, które s─ů po┼é─ůczone ze sob─ů za po┼Ťrednictwem interakcji z dwóch grup hydroksylowych. Podczas tworzenia cz─ůsteczki disacharydu dzieli si─Ö jedn─ů cz─ůsteczk─Ö wody:

lub dla sacharozy:

W zwi─ůzku z tym wzór cz─ůsteczkowy disacharydowych S12H22O11. Tworzenie sacharozy wyst─Öpuje w komórkach ro┼Ťlinnych pod wp┼éywem enzymów. Ale chemicy odkryli metod─Ö wykonywania wielu reakcje, które s─ů cz─Ö┼Ťci─ů procesów zachodz─ůcych w przyrodzie. W 1953 r. Francuski chemik R.

Lemieux pierwszy realizowany syntez─Ö sacharozy wspó┼éczesnych zwanych ÔÇ×podbija Everestu chemii organicznej.ÔÇŁ W przemy┼Ťle, sacharozy uzyskuje si─Ö z soku z trzciny cukrowej (zawarto┼Ť─ç 14-16%), buraka cukrowego (16-21%), a tak┼╝e innych ro┼Ťlin, takich jak klon lub karczocha.

Wszyscy wiedz─ů, ┼╝e sacharoza jest substancj─ů krystaliczn─ů,który ma s┼éodki smak i jest bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie. Sok z trzciny cukrowej zawiera w─Öglowodan sacharozy, powszechnie nazywany cukrem. Nazwa niemieckiego chemika i hutnika A. Marggraf jest ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzana z produkcj─ů cukru z buraków.

By┼é jednym z pierwszych badaczy, który zastosowa┼é mikroskop w swoich badaniach chemicznych, dzi─Öki którym odkry┼é kryszta┼éy cukru w ÔÇőÔÇősoku z buraków w 1747 roku. Laktoza – krystaliczny cukier mleczny, zosta┼é uzyskany z mleka ssaków w XVII wieku. Laktoza jest mniej s┼éodkim disacharydem ni┼╝ sacharoza.

Teraz poznamy w─Öglowodany, które maj─ů bardziej z┼éo┼╝on─ů struktur─Ö – polisacharydy. Polisacharydy s─ů wysokocz─ůsteczkowymi w─Öglowodanami, których cz─ůsteczki sk┼éadaj─ů si─Ö z wielu monosacharydów. W uproszczonej formie ogólny schemat mo┼╝na przedstawi─ç w nast─Öpuj─ůcy sposób:

Teraz porównajmy struktur─Ö i w┼éa┼Ťciwo┼Ťci skrobi i celulozy – najwa┼╝niejszych przedstawicieli polisacharydów. Strukturalne ogniwo ┼éa┼äcuchów polimerowych tych polisacharydów, których wzór (C6H10O5) n, jest resztami glukozy. W celu zapisania sk┼éadu jednostki strukturalnej (C6H10O5) konieczne jest usuni─Öcie cz─ůsteczki wody ze wzoru glukozy.

Celuloza i skrobia s─ů pochodzenia ro┼Ťlinnego. Powstaj─ů one z cz─ůsteczek glukozy w wyniku polikondensacji. Równanie reakcji polikondensacji, a tak┼╝e proces odwrotny hydrolizy polisacharydów mo┼╝na warunkowo zapisa─ç w nast─Öpuj─ůcy sposób:

Cz─ůsteczki skrobi mog─ů mie─ç liniowy i rozga┼é─Öziony typ struktury, cz─ůsteczki celulozy – tylko liniowe. Podczas interakcji z jodem skrobia w przeciwie┼ästwie do celulozy daje niebieskie zabarwienie. Ró┼╝ne funkcje tych polisacharydów w komórce ro┼Ťlinnej. Skrobia s┼éu┼╝y jako rezerwowy sk┼éadnik od┼╝ywczy, celuloza pe┼éni funkcj─Ö strukturaln─ů, budowlan─ů. ┼Üciany komórek ro┼Ťlinnych zbudowane s─ů z celulozy.

W─Öglowodany: monosacharydy, disacharydy, polisacharydy – zwi─ůzki chemiczne

Klasyfikacja w─Öglowodanów

W─Öglowodany to substancje organiczne, których cz─ůsteczki sk┼éadaj─ů si─Ö z atomów w─Ögla, wodoru i tlenu, z wodorem i tlenem, z regu┼éy w takim samym stosunku jak w cz─ůsteczce wody (2: 1). Ogólna formu┼éa w─Öglowodanów to Cn (H2O) m, to znaczy, ┼╝e s─ů jak gdyby sk┼éada┼éy si─Ö z w─Ögla i wody, st─ůd nazwa klasy, która ma historyczne korzenie.

Pojawi┼éo si─Ö na podstawie analizy pierwszych znanych w─Öglowodanów. Pó┼║niej stwierdzono, ┼╝e w cz─ůsteczkach wyst─Öpuj─ů w─Öglowodany, których nie obserwuje si─Ö tego stosunku (2: 1), np. Dezoksyryboza – C5H10O4. Znane s─ů równie┼╝ zwi─ůzki organiczne, których sk┼éad odpowiada powy┼╝szej ogólnej formule, ale które nie nale┼╝─ů do klasy w─Öglowodanów.

Uwaga: Nale┼╝─ů do nich na przyk┼éad formaldehyd CH20 i kwas octowy CH3COOH. Jednak nazwa "w─Öglowodany" jest zakorzeniona i obecnie jest powszechnie uznawana za te substancje. W─Öglowodany, dzi─Öki swojej zdolno┼Ťci do hydrolizy, mo┼╝na podzieli─ç na trzy g┼éówne grupy: mono-, di- i polisacharydy.

Monosacharydy to w─Öglowodany, które nie hydrolizuj─ů (nie rozk┼éadaj─ů si─Ö w wodzie). Z kolei, w zale┼╝no┼Ťci od liczby atomów w─Ögla, zalicza si─Ö monosacharydy triozy (którego cz─ůsteczki zawieraj─ů trzy atomy w─Ögla), tetrozy (cztery atomy w─Ögla), pentozy (pi─Ö─ç), heksoz (sze┼Ťciu) i t. D.

W naturze monosacharydy s─ů reprezentowane g┼éównie przez pentozy i heksozy. Pentozy obejmuj─ů na przyk┼éad ryboz─Ö – C5H10O5 i dezoksyryboz─Ö (ryboz─Ö, w której atom tlenu jest "usuwany") – C5H10O4.S─ů cz─Ö┼Ťci─ů RNA i DNA i okre┼Ťlaj─ů pierwsz─ů cz─Ö┼Ť─ç nazw kwasów nukleinowych.

Do heksoz o ogólnym wzorze cz─ůsteczkowym C6H12O6, na przyk┼éad glukoza, fruktoza, galaktoza. Disacharydy s─ů w─Öglowodanami, które hydrolizuje si─Ö, tworz─ůc dwie cz─ůsteczki monosacharydów, na przyk┼éad heksoz─Ö. Ogólny wzór przynie┼Ť─ç zdecydowan─ů wi─Ökszo┼Ť─ç disacharydów jest prosta: trzeba ÔÇ×doda─çÔÇŁ dwóch formu┼é i heksozy ÔÇ×subtractÔÇŁ od uzyskanej cz─ůsteczki wody formu┼éa – S12N22O11.

Disacharydy obejmuj─ů:

  1. Sacharoza (normalny cukier spo┼╝ywczy), która podczas hydrolizy tworzy jedn─ů cz─ůsteczk─Ö glukozy i cz─ůsteczk─Ö fruktozy. Wyst─Öpuje w du┼╝ych ilo┼Ťciach w burakach cukrowych, trzcinie cukrowej (st─ůd nazwa – cukier buraczany lub trzcinowy), klonie (pionierzy kanadyjscy wyekstrahowali cukier klonowy), palmy cukrowej, kukurydzy itp.
  2. Maltoza (cukier s┼éodowy), który jest hydrolizowany z utworzeniem dwóch cz─ůsteczek glukozy. Maltoz─Ö mo┼╝na uzyska─ç przez hydroliz─Ö skrobi pod dzia┼éaniem enzymów zawartych w s┼éodzie – kie┼éki, suszone i mielone ziarna.
  3. Laktoza (cukier mleczny), która jest hydrolizowana w celu utworzenia cz─ůsteczek glukozy i galaktozy.Wyst─Öpuje w mleku ssaków (do 4-6%), ma nisk─ů s┼éodko┼Ť─ç i jest stosowany jako wype┼éniacz w dra┼╝etkach i tabletkach farmaceutycznych.

S┼éodki smak ró┼╝nych mono- i disacharydów jest inny. Najs┼éodszy monosacharyd – fruktoza – jest 1,5 razy s┼éodszy od glukozy, co jest standardem. Z kolei sacharoza (disacharyd) jest 2 razy s┼éodsza ni┼╝ glukoza i 4-5-krotnie laktoza, co jest prawie md┼ée.

Polisacharydy – skrobia, glikogen, dekst

Obejrzyj wideo: Cukry

Like this post? Please share to your friends:

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: